NASUHİ MUHAMMED EFENDİ HAZRETLERİ

İstanbul

(d.? / ö.1717)

Halvetiyye kollarından Şa'baniyye tarikatının büyüklerinden, Karabaş Veli Hazretleri'nin başhalifesi ve Nasuhiyye kolunun kurucusu olan bu büyük zat Üsküdarlıdır. "Rehber-i Tarikat" deyiminin delaleti olan 1130 (m.1717) yılında vefat etmiş, Üsküdar-Doğancılar'daki tekkesinde defnolunmuştur. Türbe-i şerifin niyaz penceresi üzerinde Zekaî Efendi'nin:

Makâm-ı evliyadır, menba-ı feyz-i fütûhîdir.

Edeple dâhil ol sofi bu dergâh-ı Nasûhîdir.

Beyti nakşolunmuştur. Mürşidâne eserlerinin tamamı basılmamış olup, dergâhının kütüphanesinde bulunmaktadır. Bunlardan bazılarının isimleri şun­lardır:

Tefsîr-i Şerif: 10 küçük cilt üzerine tertip edilmiş olup meşhur tefsirlerden seçilmiş ifadeler şeklinde tanzim edilmiştir.

Risâletü'r-Rüşdiyye: Mudurnu'da medfun Abdullah Rüşdü adına yazıl­mış ve tarikatın sülûkünden bahseden bir eserdir. Bu eseri Arapça yazmıştır.

Risâletü'l-Fahriyye.

Risâletü'l-Velediyye: Oğlu Alâeddin Ali adına yazılmıştır. Bu esere Şeyh Zekaî Efendi'nin şerhi vardır.

Şüabü'l-İman

Şerh'ü Gazel-i Mısr-ı Niyâzî.

Mecmuatü'l-Ehâdîs.

Divan-ı İlâhiyyat.

Bunlardan başka birkaç risalesi daha bulunmuşsa da sonradan kaybol­muşlardır. Menkıbeleri, halifelerinden Senaî Hasan Efendi tarafından yazılmıştır. Daha sonra torunlarından olup bir ara aynı dergâhta postnişinlik yapan Kerameddin Efendi Hazretleri de hazretin menkıbelerinden bahseden bir eser yazmıştır. Bu eser oldukça tafsilatlıdır. Şiir kabiliyeti çok üstün olan Nasuhî Hazretleri'nin şiirlerinden bir örnek aşağıdadır:

Gel Nasuhî'nin elinden bir kadeh nûş eyle kim,

Mahvolup cümle varlık, kalmaya hâil nedir.

Bir başka deyişinden örnek:

Cümle bilir sensin ayan,

Ancak cemâlindir nihan.

Oldu Nasûhî ğark-ı ân

Bahr-i Cemâlüllah 'ı gör.

Nasuhî Mehmed Efendi Hazretleri'nin Ehl-i Beyt'e mensubiyeti olup Seyyid olduğundan bahsedilir.

Yüce Allah sırrını mukaddes eylesin inşaallah.