Ahmed Sarban Hazretleri
(d.? / ö.1545)
Bayramiyye tarikatı mensuplarındandır. Hayranbolu'da doğmuş ve aynı şehirde vefat etmiştir. Vefat tarihi 1545 (h.952)'dir. Adına yaptırılan türbede yatmaktadır. Küçük yaşta ilim öğrenmeye başlamış, sonra Yeniçeri Ocağında 26ncı ortayı meydana getiren Deveci Ortası'na kaydolmuştur. Çalışkanlığı ve zekâsı sayesinde Devecibaşılığı'na kadar yükselmiştir. Kanuni Süleyman Han'ın Irakeyn seferine Sarbanbaşı, (devecibaşı) olarak katıldığından bu lakapla tanınmıştır. Yine bu seferde, orduda, gönül ehli Pir Ali Sultan adında bir zat vardı. O zat, Ahmed Sarban Hazretleri'ni gördüğü anda, ondaki ilim ve irfana karşı kabiliyet ve istidadı hemen sezdi. Yanına alarak kendisine pek çok nasihatlerde bulundu. Ahmed Sarban, sefer dönüşü görevinden ayrılarak kendisini tamamen Pir Ali Sultan Hazretleri'nin sohbetlerine verdi ve onun muhabbet halkasında eridi. Gönlünden dünya ve makam sevgileri silinip gitti. Varını yoğunu Allah yolunda harcadı. Ahmed Sarban Hazretleri hocası ve manevî efendisi Pir Ali Sultan Hazretleri'nin vefatından sora Hayrabolu'ya geldi. Orada İslam Dini'ni, dolayısıyla tarikatını yayma yolunda pek çok gayret gösterdi. Talebeler yetiştirdi. Bir gün, talebeleri arasında birinin hallerini anlayamadığı velilerden birisinin aleyhine konuştuğunu duyunca, aşağıdaki beyitleri okuyarak, velilerin Allah katındaki değerlerine işaret etti. O talebe de çok mahcup ve perişan bir halde kalıp, Ahmed Sarban Hazretleri'nden özürler diledi ve tevbe etti. Deyiş şöyledir:
Evliyaya eğri bakma
Kevn'ü mekân elindedir
Mülk'e hükmün süren odur
İki cihan elindedir.
Sen anı şöyle sanursun
Sencileyin bir âdemdir
Evliyanın sırrı vardır
Gizli ayan elindedir.
Yüce Allah sırrını mukaddes ve mübarek kılsın.
