ZEKAİ MUSTAFA EFENDİ HAZRETLERİ

İstanbul

(d.? / ö.1812)

Halvetiyye-Şa'baniyye tarikatı büyüklerinden bir zat olup, Üsküdar mu­hafızı beylerbeylerinden, Bursa Yenişehir'den İbrahim Bey'in oğludur. Simavlı Şeyh Hasan Efendi'den tarikatını tamamlamıştır. İstanbul-Topkapı civarında Küçükbaşı Ahmed Şemseddin mahallesindeki Pir Ümmî Sinan Dergâhı şeyhliğine tayini sırasında teberrüken Sinaniyye şeyhlerinden Çuhadar Mahmud Efendi'den de ayrıca hilafet almıştır. Tasavvuf konularını içeren şiirlerini bir divanda toplamış olup meşhur­dur. "Hû ile Arif Zekâî azm-i Lâhut eyledi" mısrasının delalet ettiği 1227 (m.1812) tarihinde vefat etmiş, adı geçen dergaha defnolunmuştur. Naatından bir örnek aşağıdadır:

Gül vücudun âteş-i aşk-ı Habibüllah'a yak.

Çeşm-i kalbi ol ziyadan fethedüp Mevlâ'ya bak.

Sînen icre nur-i zikrile uyandır bir çerağ,

Ol çerağın şûlesiyle görüne didâr-ı Hak.

Nur-ı Fahr-i Âlem'e eyle teveccüh dâima.

Mah-ı kalbin ile enküşt-i inayet iki şakk.

Arifane beyitlerinden bir örnek daha:

Can ile gûş eyle eşyada "Ene 'l-Hak" narasın.

Dîde-i ibretle bak, her zerre bir Mansur'dur.

Zekâî bu merayada gören odur, görünen de.

Müzahiri kesretiyle vahdet- i Zat'a halel gelmez.